30 stycznia 2026 r. w Ciężkowicach odbyło się niezwykłe lekcje historii pt. „Od etosu rycerskiego do etosu sarmackiego”. Dyrektor szkoły, jednocześnie nauczyciel historii i aktywny brat kurkowy, zaprezentował uczniom ewolucję polskiego oręża i tożsamości – od ciężkozbrojnego rycerza po dumnego szlachcica w kontuszu.
Kluczowe zagadnienia lekcji:
Ewolucja Pancerza: Uczniowie poznali drogę od kolczugi po zbroję płytową – „ruchomą fortecę”, której koszt równał się wartości kilku wsi. Uczniowie poznali drogę od kolczugi po zbroję płytową, której koszt równał się wartości kilku wsi.
Strój i Oręż: Zaprezentował różnice między mieczem, szablą, kordem a karabelą oraz detale stroju narodowego: żupan, kontusz i kontuszowy pas słucki.
Ceremoniał Pasowania: Ważnym punktem była demonstracja pasowania na rycerza, przypominająca, że honor był dla wojownika cenniejszy niż życie.
Dyrektor podkreślił, że zmiana stali na bogate zdobienia była świadomym wyborem polskiej tożsamości. Prowadzący przeprowadził słuchaczy przez wieki ewolucji polskiego oręża i obyczaju. Zestawienie średniowiecznego etosu rycerskiego z barwną kulturą sarmacką pokazało, jak kształtował się fundament polskiej tożsamości.
Ciekawostka: Dlaczego na jedno kolano?
Podczas lekcji dyrektor Józef Parys wyjaśnił istotną symbolikę gestu klękania przed władcą. Klęknięcie na oba kolana zarezerwowane było wyłącznie jako akt oddania czci Bogu. Przed królem rycerz klękał na jedno kolano – był to wyraz najwyższego szacunku, ale jednocześnie sygnał gotowości. Z tej pozycji rycerz mógł błyskawicznie zerwać się do walki w obronie władcy.
Podsumowanie
Lekcja ta stała się żywym dowodem na to, że historia w Zespole Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. Ignacego Jana Paderewskiego w Ciężkowicach ma twarz pasjonata. Spotkanie pokazało, jak tradycje brackie i pedagogiczne mogą się wspaniale uzupełniać, zmieniając suchą wiedzę w barwną, zapadającą w pamięć opowieść, a zgromadzone rekwizyty pozwoliły każdemu z uczniów namacalnie przenieść się w inną epokę.
Karolina Wilgus, nauczyciel matematyki
