Przez cały rok szkolny 2024/2025, w ramach uchwalonego programu wychowawczo-profilaktycznego realizowaliśmy wiele działań o charakterze profilaktycznym skierowanych do uczennic i uczniów, ich rodziców i nauczycieli.
Intensywny rozwój zagrożeń cywilizacyjnych skłania nas do podejmowania bardziej adekwatnych metod realizowania profilaktyki uzależnień. Wiedza, ale i umiejętności to pierwszy etap zmierzający do świadomej i trwałej zmiany postaw. Tydzień dla Bezpieczeństwa jest dla szkół okazją, aby w przyjaznej atmosferze i ciekawej formie przeprowadzić lokalną kampanię podsumowującą całoroczne wnioski z programów wychowawczo – profilaktycznych, propagującą korzyści dotyczące zdrowia i wczesnej profilaktyki, a także właściwe zachowania zdrowotne.
Koniec roku szkolnego to dobry moment na podsumowania i zaakcentowanie, że dbałość o zdrowie pozwala cieszyć się szczęściem i realizować własne marzenia. Niestety wakacje to często nie tylko czas odpoczynku, ale także okres większej ekspozycji na zagrożenia uzależnieniem od środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych (np. alkohol, papierosy, woreczki nikotynowe).
Józef Parys, dyrektor szkoły
W związku z powyższym przekazujemy materiały przygotowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej:
Materiały edukacyjne i profilaktyczne
Dział Profilaktyki Cyberzagrożeń
NASK-PIB
Dział Profilaktyki Cyberzagrożeń (DPC) zajmuje się działalnością edukacyjną oraz popularyzatorską w zakresie bezpiecznego użytkowania nowych technologii. Funkcjonuje w ramach Państwowego Instytutu Badawczego NASK. Eksperci działu opracowują materiały, prowadzą szkolenia dla dzieci i młodzieży, nauczycieli, pedagogów, rodziców. Realizują kampanie informacyjno-edukacyjne oraz współpracują z zespołami i ekspertami specjalizującymi się w cyfrowej edukacji i wsparciu dzieci i młodzieży – zgodnie z misją, w której Internet staje się miejscem przyjaznym dla wszystkich.
Dla rodziców
1. „W sieci wyzwań. Sztuka wychowania w cyfrowym świecie” – poradnik dla rodziców
Najnowsze wydawnictwo NASK to kompendium wiedzy dla rodziców, opiekunów i wszystkich tych, którzy chcą rozważnie i odpowiedzialnie wprowadzić, a następnie towarzyszyć dziecku w cyfrowym świecie. To przewodnik po kluczowych zagadnieniach związanych z bezpieczeństwem i dobrostanem dziecka w sieci. Każdy z 17 rozdziałów opisuje wybrane zagadnienia i wyzwania związane z obecnością dzieci w Internecie i zawiera praktyczne wskazówki, dostosowane do trzech grup wiekowych: dzieci w wieku 0–6 lat, dzieci w wieku 7–12 lat i nastolatków powyżej 13. roku życia.
Został napisany przez osoby, które na co dzień pracują z młodymi ludźmi, badają cyfrową rzeczywistość i walczą o to, aby Internet był wolny od szkodliwych i nielegalnych treści.
„W sieci wyzwań. Sztuka wychowania w cyfrowym świecie”
2. Podcasty „Cyfrowe wieczory dla rodziców”
Seria spotkań online przeznaczona dla rodziców, opiekunów, pedagogów i wszystkich dorosłych, chętnych zaangażować się w rozmowy o bezpieczeństwie dzieci i młodzieży w Internecie. Eksperci poruszają w nich takie tematy jak cyfrowa higiena dla najmłodszych, ryzykowne zachowania w Internecie czy cyfrowe uzależnienia.
Cyfrowe wieczory dla rodziców
Dla dzieci i młodzieży
1. „(Nie)widzialne ślady online” – poradnik dla nastolatków
Nasza obecność w Internecie, codzienne relacje online, korzystanie z mediów społecznościowych, zakupy internetowe – wszystko to przyczynia się do tworzenia cyfrowego śladu. To, co zostawiamy w sieci, ma wpływ nie tylko na nasze życie online, ale może wpłynąć również na nasze bezpieczeństwo, reputację czy możliwości życiowe. „(Nie)widzialne ślady online” to poradnik pełny praktycznych informacji o zarządzaniu cyfrowym śladem. Publikacja w inspirujący i ciekawy sposób pokazuje, jak młodzież może dbać o swój ślad cyfrowy, na co zwracać uwagę, aby być bezpiecznym online, ale też jak świadomie budować swój wizerunek w sieci.
Poradnik „(Nie)widzialne ślady online”
2. „Z Internetem świat jest bliski” – piosenka edukacyjna
Piosenka wraz z teledyskiem to materiał edukacyjny przeznaczony dla dzieci w wieku 4–7 lat. Został przygotowany w ramach projektu Plik i Folder, który jest wynikiem współpracy Państwowego Instytutu Badawczego NASK z Grupą Artystyczną Zygzaki i jest jednym z działań podejmowanych przez Polskie Centrum Programu Safer Internet (PCPSI). Plik i Folder to dwie fikcyjne postaci, które wprowadzają dzieci w wirtualny świat i tłumaczą jego podstawowe pojęcia. Co więcej, ostrzegają przed czyhającymi w nim zagrożeniami oraz uczą, jak postępować w trudnych sytuacjach w sieci.
Z Internetem świat jest bliski
3. Gra planszowa Digital Brainiacs – Make it Clear
Gra planszowa dla nastolatków (14+), dzięki której odkryją świat edukacji medialnej i sprawdzą czy potrafią rozpoznać fałszywe treści w Internecie, zauważyć dezinformację i chronić się przed cyberatakami. To doskonała edukacyjna zabawa dla młodzieży, uczniów, nauczycieli i rodziców. Grę można samodzielnie wydrukować ze strony projektu Make It Clear.
Digital Brainiacs
4. CYBERspot – broszura dla uczniów
Projekt CYBERspot powstał, aby pomóc uczniom bezpiecznie poruszać się w świecie cyfrowym. To innowacyjna inicjatywa tworzenia szkolnych zespołów odpowiedzialnych za szerzenie wiedzy na temat bezpieczeństwa w Internecie. W ramach inicjatywy powstała broszura, z której uczniowie dowiedzą się jak dbać o cyfrowy dobrostan i swój wizerunek w sieci, jak walczyć z cyberprzemocą czy jak nie dać się oszukać w sieci.
Broszura dla uczniów CYBERspot
Dla nauczycieli
1. Cyberlekcje 3.0 – scenariusze lekcji
Projekt to inicjatywa Ministerstwa Cyfryzacji i NASK-PIB, skierowana głównie do nauczycieli i uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Jego celem jest wspieranie nauczania o bezpiecznym korzystaniu z Internetu poprzez dostarczenie gotowych narzędzi dydaktycznych do prowadzenia zajęć. W ramach projektu realizowane są szkolenia dla kadry pedagogicznej oraz lekcje i webinary dla uczniów. Cyberlekcje 3.0 to także pakiet scenariuszy lekcji przeznaczonych dla różnych poziomów nauczania.
Scenariusze lekcji – Cyberlekcje 3.0
2. Moduły lekcji – Make it Clear
Interaktywne moduły lekcji przeznaczone dla dwóch grup wiekowych uczniów – 11-13 i 14-17 lat. Ich celem jest rozwijanie u młodzieży kompetencji informacyjnych, świadomego i krytycznego podejścia do treści udostępnianych w mediach, a także rozwój umiejętności w zakresie weryfikowania prawdziwości informacji zamieszczanych online. Dzięki swojej formule, pozwalają w angażujący sposób przeprowadzić uczniów przez tematy z obszaru edukacji medialnej.
Moduły lekcji
3. Me(nu)todyka – Make it Clear
Narzędzie opracowane dla ośmiu tematów poruszanych w modułach lekcji Make it Clear stanowi świetną kontynuację pracy nauczyciela z uczniami, którzy przejdą przez moduły lekcji (zarówno dla młodszych w wieku 11-13 lat, jak i starszych 14-17 lat). Materiały zostały przygotowane w wersji do druku oraz do wyświetlenia na urządzeniach ekranowych w klasie.
Me(nu)todyka
4. Materiały edukacyjne „W sieci przyjaźni”
Materiał edukacyjny oparty na haśle „W sieci przyjaźni”, którego celem jest uwrażliwienie najmłodszych na ogromne znaczenie przyjaźni w ich życiu. Materiał opracowany w ramach Polskiego Centrum Programu Safer Internet ma być wsparciem dla szkół i pomocą w przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej.
W skład pakietu wchodzą: dwa scenariusze lekcyjne dla uczniów klas 4-6 szkoły podstawowej, podcast „To właśnie jest przyjaźń” oraz plakat.
Pakiet materiałów „W sieci przyjaźni”
5. „Chill w realu. Moje korzyści z bycia offline” – scenariusz lekcji
Scenariusz „Chill w realu. Moje korzyści z bycia offline” został przygotowany dla nauczycieli pracujących z młodzieżą z klas VIII szkół podstawowych oraz klas ponadpodstawowych. Celem lekcji poprowadzonej na podstawie tego scenariusza jest wsparcie młodzieży w zrozumieniu i nauczeniu się świadomego kontrolowania czasu spędzonego w sieci. Pakiet zawiera scenariusz zajęć, prezentację oraz infografikę.
Pakiet „Chill w realu”
6. CYBERspot – zaproszenie do kolejnej edycji projektu
Projekt CYBERspot to innowacyjna inicjatywa tworzenia szkolnych zespołów odpowiedzialnych za szerzenie wiedzy na temat bezpieczeństwa w Internecie. Skierowany jest do uczniów klas 7-8 szkoły podstawowej oraz uczniów szkół ponadpodstawowych. Kluczowym elementem jest zaangażowanie nauczyciela-koordynatora, ale tę funkcję może także pełnić szkolny pedagog, psycholog lub inny członek kadry pedagogicznej. Zadaniem koordynatora jest rekrutacja uczniów do CYBERspotów, wspieranie ich w działaniach i monitorowanie działalności zespołów. W zespole może się znaleźć od 2 do 6 uczniów.
Po wakacjach ruszy nabór do kolejnej edycji projektu.
CYBERspot – informacje o projekcie